Het Gerechtshof Amsterdam heeft zich uitgesproken in een loon- en overurenkwestie tussen een transportonderneming en zes chauffeurs over de toepassing van de cao Beroepsgoederenvervoer (de cao). In het arrest kwamen vragen aan bod over loonuitkering bij een afwijkend werkrooster en de (on)mogelijkheid ATV-dagen op andere wijze uit te keren.
De chauffeurs werken volgens een vast patroon van vier dagen dagdienst, vier dagen vrij, vier dagen nachtdienst en opnieuw vier dagen vrij. Het over zestien weken verdiende salaris wordt door de werkgever gelijkmatig verdeeld en elke vier weken als een vast bedrag uitbetaald, om fluctuaties door toeslagen (weekenden, overuren) te voorkomen. Het hof acht deze gelijkmatige “uitsmering” van het loon op zichzelf toelaatbaar.
De bepaling uit de cao die garandeerde dat werknemers minimaal 40 uur moesten worden uitbetaald stond hier ook niet aan in de weg, nu door het uitsmeren feitelijk 42 uur werd uitgekeerd. Werknemers die minder dan 40 uur werkten kon tevens geen aanspraak op de garantie-uren maken.
Verder oordeelt het hof dat de werkgever de cao heeft geschonden door ATV‑dagen te laten “inleveren” ter compensatie van doorbetaalde pauzes, in plaats van deze dagen in te roosteren of de chauffeurs de gelegenheid te geven ze op te nemen. ATV-dagen (Arbeidstijdverkorting) zijn extra vrije dagen die werknemers krijgen omdat de afgesproken arbeidsduur in hun cao of contract korter is dan de feitelijk gewerkte uren. Niet‑opgenomen ATV‑dagen moeten volgens het hof worden vergoed op dezelfde manier als niet‑opgenomen vakantiedagen. Dit volgt onder meer uit het feit dat de cao voor het opnemen van ATV‑dagen expliciet verwijst naar de vakantieregeling. Bovendien zouden werknemers effectieve rechtsbescherming missen als zij geen recht zouden hebben op uitbetaling van niet‑opgenomen ATV‑dagen terwijl het niet‑opnemen door de werkgever is veroorzaakt.
Praktisch betekent dit arrest dat:
- het gelijkmatig “uitsmeren” van loon bij onregelmatige roosters mogelijk is, mits werknemers feitelijk ten minste loon garantie uit de caouitbetaald krijgen;
- ATV‑dagen niet stilzwijgend mogen vervallen of eenzijdig verrekend mogen worden met andere voordelen (zoals doorbetaalde pauzes), maar bij niet‑opname in beginsel financieel moeten worden vergoed, vergelijkbaar met niet‑opgenomen vakantiedagen, als onderdeel van een effectieve cao‑bescherming.